Odpowiedź: Duroc

Ok pinku, ponieważ lubię kolor różowy, szczególnie jeśli są to landrynki, więc do dzieła...

Kozłowskiego jak najbardziej polecam, to jedno z podstawowych źródeł do dziejów Polaków w Hiszpanii. Wiedzę też, że dotarłes już do Rudnickiego...

Marszryta podana przez Kampa z grubsza zgadza się z tą u Kirkora, który nie jest jednak tak szczegółowy.
Podaję stany liczebne regimentów przed i po marszu do Francji:
W lipcu i sierpniu Davout przeprowadził przegląd pułków i pododdziałów. W kolejności chronologicznej:
kompania saperów (2 lipca): 4 of. i 186 podof. i żołn.
7 p.p. (29 lipca): 65 of. i 2465 podof. i żołn.
kompania artylerii (1 sierpnia): 4 of. i 145 podof. i żołn.
9 p.p. (2 sierpnia): 64 of. i 2351 podof. i żołn.
4 p.p. (7 sierpnia): 65 of. i 2494 podof. i żołn.
Razem: 7843 ludzi

Po marszu stan na 12 X w Sedanie miał się nastepująco:
4 p.p.: 56 of. i 2020 podof. i żołn.
7 p.p.: 63 of. i 1807 podof. i żołn
9 p.p.: 48 of. i 2100 pod of. i żołn.
artyleria: 4 of. i 134 podof. i żołn.
saperzy: 4 of. i 138 podof. i żołn.
Razem: 6374 ludzi

Jak widzimy ubyło więc 27 oficerów i aż 1442 podof. i żołnierzy.
Większość oficerów w ogóle nie opuściło Polski. Stworzono na ich bazie później zakład DKW w Łęczycy złożony z 4 kompanii pod dowództwem kapitana.
Kirkor podaje także, iż w regimentach było wielu żołnierzy z dawnej służby pruskiej, umieszczonych głównie w kompaniach grenadierskich. Było ich 525 w 4 p.p., 250 w 7 p.p. i ok. 700 w 9 p.p.
Jako ciekawostkę można podać, że w czasie przemarszu Niemcy straszyli żołnierzy, że będą posłani za morze na zagładę, jak ci na San Domingo...

Na razie tyle.
Wal, co Cię jeszcze interesuje. Tylko nie zarzuć mnie pytaniami od razu, po kolei...
Pozdr

_________________
"Historia jest wersją przeszłych wypadków, na które ludzie zdecydowali się zgodzić."
"Tak oto rodzą się bajki zwane umownie historią."

Odpowiedź: Kamp

Broekere podaje w swoich wspomnieniach kadrę oficerską 9.pp.
Jeśli to kogoś interesuję, mogą przepisać.

_________________
"Historia jest wersją przeszłych wypadków, na które ludzie zdecydowali się zgodzić."
"Tak oto rodzą się bajki zwane umownie historią."

Odpowiedź: Agent FBI

Doskonale cię rozumiem Pink. Sam pisałem magisterkę o Hiszpanii (dokładnie o ułanach nadwiślańskich) i wiem jaki jest problem ze źródłami. No i wtedy nie było Forum na którym mógłbym kogoś poprosić o pomoc. W miarę moich skromnych możliwości postaram się udzielić kilku informacji.

Do tego co już szanowni koledzy napisali mogę dodać sze faktycznie najleprzym polskim opracowaniem dziejów DKW w Hiszpanii jest praca Kirkora "Pod sztandarami Napoleona"Londyn 1982 i to jest dla ciebie pozycja obowiązkowa, zwłaszcza że Kirkor przekopał się przez archiwa francuskie i opierał się na "Situations" (to takie wykazy które każdy francuski korpus sporządzał 1 i 15 każdego miesiąca). Trudno chyba o bardziej szczegółowe dane choć nie są one kompletne dla interesujących nas jednostek.

Z pamiętników oczywiście sięgnij do Wojciechowskiego (choć on przegina zdecydowanie). Pewne fragmenty hiszpańskie są także w:
Kierzkowski Jakub Filip "Pamiętniki" Warszawa 1903
Kazimierz Tański "15 lat w Legionach" Warszawa 1905
Wojciech Dobiecki "Wspomnienia wojskowe" Kraków 1859
Pamiętnik Józefa Rudnickiego (był oficerem w 4pp) zawarty w "Pisma Zbiorowe Wileńskie na rok 1862” str. 39-125
Pamiętniki szwoleżerów gwardii są trochę mniej przydatne bo za dużo o DKW tam nie znajdziesz natomiast wiele jest ciekawostek o samej Hiszpanii, klimat tej wojny, warunki bytowania żołnierzy itd. Najlepszy z nich jest pamiętnik Józefa Kałuskiego Kraków 1976.

hmm, jeśli chodzi o pamiętniki to chyba wszystko. Jeśli sobie coś przypomnę to dam znać.

Bardzo dobra jest praca Mariana Kujawskiego: Z bojów polskich w wojnach napoleońskich Maida Somosierra Fuengirola Albuera. Londyn 1967. Oczywiście bezkonkurencyjny jest tu rozdział o obronie Fuengiroli przez oddział 4pp którego dowódcą był kapitan Franciszek Młokosiewicz. Nie posiadam tej pracy i dlatego nie pamiętam czy Kujawski zamieścił tam wspomnienia Młokosiewicza, ale jeśli nie to sięgnij do pracy Stanisława Szenica „ Cmentarz Powązkowski 1790-1850” Warszawa 1979 str. 340-352 gdzie przytoczony jest obszerny fragment jego wspomnień. Na pewno też Kujawski podaje bibliografię w której możesz znaleźć coś ciekawego a o czym nie napisaliśmy.

Nic więcej odkrywczego nie jestem w stanie sobie teraz przypomnieć (syndrom dnia wczorajszego ) ale na pewno napiszę coś jeszcze jak mi przejdzie.

_________________
"Historia jest wersją przeszłych wypadków, na które ludzie zdecydowali się zgodzić."
"Tak oto rodzą się bajki zwane umownie historią."

Odpowiedź: jar-nap

Witam !

Chcąc nieco uzupełnić dane bibliograficzne do dziejów Dywizji Ks. Warszawsjkiego w Hiszpanii pragnę dodać : Wspomnienie z wojny hiszpańskiej r. 1810 przez Franciszka Młokosiewicza, "Biblioteka Warszawska ", t. IV, 1842;
P. Szudek, Fuengirola 14-15 października 1810 roku. Klęska angielskiego desantu, " Mars ", t. 10, Londyn - Warszawa 2001: odnośnie wspomnień J. Rudnickiego to myślę, że trudno będzie dostać Pismo Zbiorowe Wileńskie, ale jest na to rada. Otóż niejaki Kazimierz Wójcicki popełnił dość dużą pracę o Cmentarzu Powązkowskim pod Warszawą, t. I - III, Warszawa 1858. W tomie trzecim tego dzieła na s. 75 - 105 zamieszczony jest pamiętnik Józefa Rudnickiego. Sprawa jest o tyle ciekawa, że Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe w 1974 roku wykonały reprint tego dzieła i tak oto pamiętnik staje się w miarę łatwy do poznania. Jeśli jeszcze na coś natrafię to niewątpliwie podzielę się tą wiedzą.
Pozdrawiam :kid:

_________________
"Historia jest wersją przeszłych wypadków, na które ludzie zdecydowali się zgodzić."
"Tak oto rodzą się bajki zwane umownie historią."

Odpowiedź: pink f

Po kolei. Durocu, dzięki za wszystkie dane któreś zamieścił...Nie mam pojęcia o co eszcze Cie zapytać, bo i tak cokolwiek tu zapodasz - cenne będzie niesamowicie. Choć właściwie to na początek chcętnie bym usłyszał Twoją odpowiedz na pytania, które Unclean postawił na początku, mianowicie:


Dzięki za kilka słów o Kozłowskim, zacznę go szukać już w poniedziałek.


Joooo, ja też... za wyjątkiem jego obecności w jakimkolwiek szczególe ubioru :hahahaha: zwłaszcza u kobiet :hahahaha:


Kampie jeśli spis ten różni sie czymś od tego zamieszczonego w Gembarzewskim, to wrzucaj czym prędzej

A teraz jeśli chodzi o pamiętniki. Rzeczywiście znalazłem już Rudnickiego,ale nie w Piśmie Wileńskim,jeno we wspomnianym wyżej Wójcickim. Jest tam również kilka innych rzeczy, mianowicie:

Wincenty Hołownia, Opisanie niektórych szczegółów od wyjścia z Warszawy...do Hiszpanii w roku 1808; w: Cmentarz... t.2, Wawa 1856, s.41-49.

Młokosiewicz, Wspomnienia z wojny hiszpańskiej r.1810, tamze s.241-255.
(Młokosiewicza namierzyłem też tu:Obrona zamku Fuengirola, Ateneum, t. IV, 1842, s.53-81 - ale jest to chyba to samo przedrukowane i przez Ateneum i Wojcickiego)

Aha, i jeszcze pytania o coś takiego, jesli sie spotkaliście, to napiszcie czy sie przyda:

Roman hr. Załuski, Chłopicki w Hiszpanii.Ustęp z rękopismu, "Czas" (dodatek mies.) 1856, t.1, ss.332-377, 595-623.

Wspomnienia ułana pułku pierwszego Legii Nadwiślańskiej o kampaniach lat 1807-1814. Z rękopismu wydał A.Kraushar, Bibl.Warsz. 1908, t. III, s. 314-353.

Franciszek Wiktor Dmochowski, Pisma byłego wachmistrza w wojskach pięciu różnych mocarstw, dziś majstra krawieckiego w Przemyślu, wydane na korzyść autora przez A.F.Koźmiana, Lwów 1843.

Dobiszewska (Śmigielska) Jadwiga, Ze wspomnień mego ojca. Opowiadanie, "Kraj"(krak.) 1873, nr 193-196,198-200.




Racja,Agencie.Podpisuje sie obiema rękoma. A nawiasem mówiąc : a z jakim efektem ją skończyleś (magisterkę)? :shifty:

Pozdr :kid:

_________________
"Historia jest wersją przeszłych wypadków, na które ludzie zdecydowali się zgodzić."
"Tak oto rodzą się bajki zwane umownie historią."

Odpowiedź: Kamp


Służę uprzejmie:
9. pułk piechoty Księstwa Warszawskiego:(stan: październik 1808)
dowódca: płk. ks.Antoni Sułkowski
major - Stanisław Jakubowski
szef I. batalionu - Andrzej Sielski
szef II. batalionu - Feliks Grotowski
kapitan-kwatermistrz - Paweł Muchowski
adiutant pułku - por.Karol Milewski
lekarz sztabowy - ....Koch
lekarz batalionowy - ....Kunowski
lekarz batalionowy - ....Baum
kapelmistrz - ....Tietz
adiutant dowódcy pułku - kpt. Szczepan Marciński (w przypisach do listów ks. Sułkowskiego R.Bielecki pisze, że Marciński był podporucznikiem)

Kapitanowie i szefowie kompanii:
1. Aleksy Dobiejewski
2. .........Hetlof
3. ........Czyński
4. Walenty Zawadzki
5. Rafał Kierski
6. Antoni Borkowski (kompania woltyżerów)
7. ..........Borkowski (kompania grenadierów)
8. Urban Rudnicki
9. Stanisław Gorzeński
10. Antoni Stablewski
11. Feliks Rynarzewski
12. Ignacy Rozmysłowski (Gembarzewski podaje: Rozmiłowski)
13. Stanisław Zalewski
14. Andrzej Rybiński (Gembarzewski podaje, że awansował na kapitana dopiero 21.06. 1811)
15. ............Ostrzeszewski
16. ............Geisler
17. Michał Jasiński
18. Leon Czwierczakiewicz
19. Ignacy Malinowski (Gembarzewski podaje, że awansował na kapitana dopiero 01.02. 1811)

Porucznicy i podporucznicy:
1. ........Paszkowski
2. Jan Czarniecki
3. Andrzej Kędrzyński
4. Cyprian Górski (Gembarzewski podaje, że był kapitanem)
5. Dominik Nagorski
6. Adam Sierakowski
7. Maciej Wesołowski
8. Józef Kozłowski
9. Ignacy Przeszkodzyński
10. Maciej Grotowski
11. Władysław Dzierzgowski
12. Teodor Czarnecki
13. Józef Rauer
14. Ignacy Laskowski
15. Walenty Paprocki
16. Andrzej Kowalski ślepy
17. Czyński
18. Józef Kowalski
19. .........Szmygielski
20. Leon Gutowski
21. Michał Zdzitowiecki
22. Jan Rowiński
23. Nepomucen La Rose młodszy
24. Stanisław Buławiecki
25. Edward Haumann
26. Andrzej Sobolewski
27. Stanisław Jabłoński
28. Fryderyk Schütz (Gembarzewski podaje jako funkcję: adiutant-major)
29. Jan Kiełpiński
30. Onufry Krzyżanowski
31. ..........Gurowski
32. ..........Illustrowski
33. ..........Danowski - chirurg
Uwaga autora: 26-33: ci przybyli do pułku w 2809 roku wraz z zasiłkami 200 ludzi)

Adiutanci podoficerowie, przeznaczeni do pułkowej kancelarii sztabu:
1. ..........Rybicki
2. ..........Kamiński
3. ..........Politowski

Ci przeszli granicą hiszpańską jako podoficerowie, lecz po bitwie pod Almonacid, 11.sierpnia 1809 roku zostali podporucznikami:
1. Stanisław Broekere
2. Ignacy La Rose starszy
3. Henryk Bothe
4. Adam Wedelstaedt
5. Tomasz Pawłowski
5. ............Chodecki
7. Tomasz Kluczewski


Uwaga: Broekere podaje prawie wszystkie nazwiska bez imion, te które znalazłem w innych źródłach (m.in. Gembarzewski), uzupełniłem.

_________________
"Historia jest wersją przeszłych wypadków, na które ludzie zdecydowali się zgodzić."
"Tak oto rodzą się bajki zwane umownie historią."

Odpowiedź: Unclean

jacie... Kampie... może to i nie mój temat ale super sprawa dzięki ... i mi sie przyda. Równiez dzięki Jar-nap'owi. Agentowi i Durocowi - Hiszpania zawsze mnie interesowała ale nie miałem do niej odwagi...

_________________
"Historia jest wersją przeszłych wypadków, na które ludzie zdecydowali się zgodzić."
"Tak oto rodzą się bajki zwane umownie historią."

Odpowiedź: Agent FBI

Odnośnie pamiętników Rudnickiego to czy nie jest tak, że Wójcicki w swoim Cmentarzu Powązkowskim (1858r. tom III s. 75-83) zamieścił tylko część pamiętników Rudnickiego a całość została wydana we wspomnianym przeze mnie Piśmie Zborowym Wileńskim na rok 1862 s. 39-125? Stąd o tym wspominam chociaż jak sądzę dostępność tego źródła jest niewielka ale zawsze to całość.

Jeśli chodzi o Wspomnienia ułana pułku pierwszego Legii Nadwiślańskiej... to jest to poprostu pamiętnik Kajetana Wojciechowskiego którego nowsze i bardziej dostępne wydanie opracował Łysiak dodając wstęp i przypisy, w których jednak jest sporo błędów.

Pink, za swoją magisterkę dostałem bdb, ale ocena końcowa była trochę niższa bo jak wiesz liczy się do niej średnia ze wszystkich lat...
Ale coś mi to przypomniało, jak byłem na 4 roku to jeden chłopak rok wyżej pisał u mojego promotora pracę o którymś z pułków DKW. Nie tylko o Hiszpanii więc nie była za bardzo szczegółowa i mi osobiście za bardzo się nie podobała ale miał tam sporo źródeł po które jeździł do warszawki. Nie wiem skąd jesteś ale gdybyś wybrał się do Szczecina to bibliotece Instytutu (teraz już chyba wydziału) Historii tą pracę mógłbyś znaleźć.

Poprosiłem Pana Generała aby się wypowiedział więc dzisiaj coś powinien napisać.

_________________
"Historia jest wersją przeszłych wypadków, na które ludzie zdecydowali się zgodzić."
"Tak oto rodzą się bajki zwane umownie historią."

Odpowiedź: Kamp


Mnie też, a dostępność do dokładniejszych źródeł na temat, przynajmniej w moim wypadku, równa niemalże zero. Stąd uznałem Twoją inicjatywę za bardzo interesującą, z mojej strony chętnie widziałbym w tym topicu informacje dotyczące dywizji Księstwa. Może uda nam się co nieco zebrać.

_________________
"Historia jest wersją przeszłych wypadków, na które ludzie zdecydowali się zgodzić."
"Tak oto rodzą się bajki zwane umownie historią."

Odpowiedź: Duroc

Dokładnie Panowie. Kazimierz Władysław Wójcicki (1807-1879) był warszawskim księgarzem, wydawcą, kolekcjonerem, pamiętnikrzem. W swej pięknej monografii Cmentarza Powązkowskiego zawarł wiele wspomnień i listów osób tam pochowanych, ale niektóre materiały są we fragmentach. Całość Rudnickiego jest w Piśmie Zbiorowym..., choć oczywiście o wiele dostępniejsza jest praca Wójcickiego...

Pinku każde, nawet z pozoru najmniej przydatne źródło, może się przydac w pracy. Nie pomijaj więc niczego, do czego dotarłeś, wszystko postaraj się uwzględnić, nawet jeżeli miałby to być tylko pojedyńczy odnośnik w przypisach...

Tak, DKW wystepowała w Hiszpanii jako całość, choć nie zawsze tak działała. Jej pierwszym dowódcą w ramach IV korpusu Armii Hiszpanii marsz. Lefebvre'a został generał dywizji Jean Baptiste Cyrus Marie Adelaide de Timbrune de Thiembronne, hrabia de Valence (1757-1822). Szefem sztabu został adiutant-komendant Jean Baptiste Berton (1767-1822), zwolennik bonapartyzmu za restauracji, rozstrzelany za spiski antyburbońskie. KOmisarzem wojennym odpowiedzialnym za zaopatrzenie został Masson de Nouville. Pierwszą brygadą ( 4 i 7 p.p.) dowodził gen. Van Derveird, drugą (9 p.p.) gen. Schramm (może Kamp napisze o nich kilka słów... ). Artylerię przydzielono organizacyjnie do 7 p.p., saperów do 9 p.p.
Można wyszczególnić kilka okresów:
- od pojawienia się DKW w Hiszpanii dywizja działała w całości,
- w lipcu 1809 r. nastąpił pierwszy podział operacyjny, wspomniany w innym topiku. Nastąpiły wtedy zmiany personalne: Schramm, który odszedł wcześniej (dowództwo brygady sprawował tymczasowo ks. Sułkowski) został zastąpiony gen. Blondeau. W 1 brygadzie na miejsce Van Derveirda przybył Pierre Margaron, po to aby ustapić wkrótce miejsca gen. Francois Jean Warle (1763-1811), który wkrótce, po odejściu Valence'a do sztabu IV korpusu został dowódcą całej dywizji.
- druga połowa 1809 r. i początek 1810 - DKW znowu działa razem. W grudniu 1809 r. odszedł gen. Blondeau i do stycznia 1811 r. w dywizji w ogóle nie było dowódców brygad (!) Wtedy też dywizja uzyskałą swoją znaną ogólnie nazwę, zamiast "Dywizji Polskiej" zostałą "Dywizją Wielkiego Księstwa Warszawskiego" (dekret z 17 XII 1809 r.)
- w 1810 r. po zajęciu Andaluzji DKW przeszła do działań typowo okupacyjnych i uległa rozdzieleniu na wiele oddziałów i komend w sile batalionu, kompanii itp. Kwatera i sztab dywizji były w Grenadzie, a od kwietnia 1810 r. w Motrilu. W styczniu 1811 r. stanowisko dowódcy 1 brygady objął gen. Ludwik Dembowski (do sierpnia 1811 r.) Ciekawym epizodem jest udział pododdziałów DKW w batalii albuherskiej... BYło o tym także już na Forum... Zginał tam jej dówódca gen. Warle, a zastąpił go tymczasowo gen. Dembowski.
- w lecie 1811 r. Dembowski odszedł do V korpusu, a adiutant Berton został gubernatorem Malagi. Od tego momentu DKW była pozbawiona wyższych oficerów i przestała istnieć de facto odrębna jednostka taktyczna. Sztab przeniesono ponownie do Grenady.
- 5 stycznia 1812 r. pułki polskie zostały odwołane do Francji. Poszczególne regimenty opuszczały Hiszpanię od lutego do kwietnia 1812 r.

W następnym poście postaram się przedstawić wylicznia Kirkora nt. strat dywizji w Hiszpanii...
Pozdr

_________________
"Historia jest wersją przeszłych wypadków, na które ludzie zdecydowali się zgodzić."
"Tak oto rodzą się bajki zwane umownie historią."