http://napoleon.org.pl/forum/

sztucery w kawalerii Księstwa Warszawskiego
http://napoleon.org.pl/forum/viewtopic.php?f=3&t=2127
Strona 1 z 1

Autor:  Andrzej Pochodaj [ 30 paź 2024, o 20:23 ]
Tytuł:  sztucery w kawalerii Księstwa Warszawskiego

Witam forumowiczów,

jak wiemy z raportu Józefa ks. Poniatowskiego dla Napoleona z wiosny 1812 r. flankierzy pułków kawalerii wojsk Księstwa Warszawskiego byli uzbrojeni w sztucery. Niestety nie ma tam podane jakiego wzoru była to broń. A inne znane mi źródła również tego nie wspominają. Moim zdaniem najbardziej prawdopodobne, że w użyciu były pruskie Husarenbüchse 1787 wprowadzone na uzbrojenie pułków huzarskich w latach 1787-88 lub też będące prawie ich wierną kopią (część elementów była nawet podobno wymienna) austriackie Kavalleriestutzen M 1789. Na broni pruskiej wzorowany był też rosyjski sztucer kawaleryjski wz. 1799 i wz. 1803. Zapewne jakaś ilość sztucerów pruskich oraz pojedyncze rosyjskie mogły dostać się w ręce polskiego żołnierza w latach 1806-07, a austriackie w 1809 r. Nie sądzę, aby były to sztucery francuskie wz. 1793 (praktycznie wtedy już nie używane w armii francuskiej). Niestety brak bliższych informacji na ten temat, a badacze przedmiotu nie wspominają w ogóle o uzbrojeniu kawalerii Ks. Warszawskiego w sztucery. Z drugiej strony trudno sądzić, aby ks. Józef robiąc zestawienie dla Napoleona na podstawie raportów z pułków się pomylił.

Czy ktoś spotkał się z jakimiś informacjami na ten temat?

Pozdrawiam

Andrzej Pochodaj

Autor:  Jacek Byś [ 4 lis 2024, o 15:56 ]
Tytuł:  Re: sztucery w kawalerii Księstwa Warszawskiego

Panie Andrzeju czy książę podawał w rzeczonym raporcie konkretne pułki? a może z kontekstu lub wprost jest napisane, że wszystkie pułki jazdy używały sztucerów?
Tak jak Pan wspomniał, bodaj najbardziej prawdopodobnym scenariuszem mógłby być taki, że nasi kawalerzyści używali sztucerów pruskich i w jakimś zakresie, zdobycznych w wojnie 1809 r., austriackich.
Natomiast rozmyślając o sprawie przypomniałem sobie pewne fakty, które podaje Pan Adam Paczuski w "Wojsko Księstwa Warszawskiego. Piechota, gwardie narodowe, weterani". Otóż zachował się raport Inspektora Kwileckiego, sporządzony bodaj na przełomie 1809/1810 r., który precyzyjnie podaje stan uzbrojenia w broń palną pułków piechoty Księstwa Warszawskiego. W w/w publikacji autor podaje stan uzbrojenia 13 pp i oprócz karabinów pruskich, austriackich, szwedzkich, francuskich itd. wyszczególnione jest, że pułk posiadał 207 sztucerów, niestety bez podania nazwy.
W mojej "internetowo/ księgarnianej kwerendzie" nie udało mi się nigdy dotrzeć nie tylko do oryginału, ale choćby i opracowania całościowego tego raportu i nie wiem czy inne pulki piechoty posiadały na stanie jakiekolwiek sztucery, ale z braku innego tropu, może ten wydaje się na ten czas obiecującym? Skoro pułki Strzelców konnych mogły oddać swoje karabiny lekkim kompaniom, zbrojąc się w lance, tak może odwrotny proceder, już po wojnie 1809 r., miał miejsce w przypadku sztucerów dla pułków jazdy?

Pozdrawiam,
Jacek Byś

Autor:  Ireneusz [ 4 lis 2024, o 22:17 ]
Tytuł:  Re: sztucery w kawalerii Księstwa Warszawskiego

Pisałem już na ten temat w książce "Broń i barwa ułanów Księstwa Warszawskiego", część 2. Według wszelkiego prawdopodobieństwa były to sztucery pruskie.
Natomiast na pewno nie były to sztucery piechoty bowiem nie miały antaby do zawieszenia na flintpasie i były zdecydowanie dłuższe od kawaleryjskich

Autor:  Andrzej Pochodaj [ 5 lis 2024, o 10:16 ]
Tytuł:  Re: sztucery w kawalerii Księstwa Warszawskiego

Panowie,

ks. Poniatowski raportował, że w sztucery (po 10 szt. na kompanię) były uzbrojone tylko pułki ułańskie, t.j.: 2, 3, 6, 7, 8, 9, 11, 12, 15, 16. 5 PSK uzbrojony był w krótkie karabiny pruskie. Ciekawe czy był to krótki Husarenkarabiner (produkowany w różnych odmianach od 1742 do 1786 i modyfikowany w 1787r.) czy nieco dłuższy Husarenkarabiner/Kavalleriekarabiner 1801? Pułki huzarów, 10 i 13, też były uzbrojone w krótkie karabiny (jak strzelcy konni, ale w raporcie brak informacji czy w pruskie).

Panie Jacku, raczej niemożliwe jest, aby były to sztucery piechoty, gdyż te nie posiadały antaby do zawieszenia oraz były zbyt długie - sztucer do załadowania (de facto "wbicia" kuli w lufę) wymagał solidnego oparcia kolbą. Ciężko było by to zrobić z długą bronią opierając o siodło.

Panie Ireneuszu, faktycznie, zapomniałem, że Pan o tym wspominał. Przepraszam.

Pozdrawiam

Andrzej Pochodaj

Autor:  Jacek Byś [ 5 lis 2024, o 16:00 ]
Tytuł:  Re: sztucery w kawalerii Księstwa Warszawskiego

Panowie oczywiście macie rację co do kwestii długości, specyfiki czy też sposobu nabijania sztucerów piechoty itd., ale mój post, jak się okazuje, był dość nieprecyzyjny.
Otóż chodziło mi o to, że w związku z pewną dynamiką, specyfiką organizowania całej polskiej armii w 1807 r. i "nowych" pułków już po wojnie 1809 r. oraz faktem, że pułk 13 piechoty posiadał w tym czasie aż 7 różnych rodzajów broni palnej i być może raport Inspektora Kwileckiego nie zawiera informacji co do typu sztucerów znajdujących się na stanie pułku, wcale nie wykluczone jest, iż były to właśnie sztucery kawaleryjskie, np. austriackie, przejęte/otrzymane po kampanii w Galicji? Następnie w latach kolejnych przekazane pułkom jazdy.
Mam pełne poczucie, iż jest to dość fantazyjna teza, ale w sytuacji, w której nie możemy jednoznacznie określić typu sztucera znajdującego się na wyposażeniu pułków ułańskich, być może zbadanie nawet tego tropu może okazać się pomocne.

Strona 1 z 1 Strefa czasowa: UTC + 2 [ DST ]
Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
http://www.phpbb.com/