W Archiwum Akt Dawnych w zespole akt Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych znalazłem raport Wydziału Policji Komisji Województwa Płockiego dotyczący powracających z Anglii dwóch dawnych polskich żołnierzy. Podaję tekst dokumentu, treść częściowo przystosowana do obecnych zasad pisowni.

Działo się w Płocku w biurze Komisji Wojewódzkiej w dniu 29 grudnia 1816 roku

Stosownie do ustnego zalecenia JW Prezesa Komisji Wojewódzkiej przyjęci zostali do protokołu dwaj żołnierze dawni Polacy z Anglii powracający -
1, Mateusz Macholitz
2, Stanisław Turski
którzy na zapytanie sobie poczynione w poszczególności opowiadają

1, Mateusz Macholitz
"urodziłem się w miasteczku Wizayny, w Litwie dawnej, mam lat 31. W roku 1806 kiedy woysko francuskie do Polski wkroczyło zaciągnąłem się do woyska do pułku 1 Legii Nadwiślańskiej - z tym pułkiem pomaszerowałem do Hiszpanii i tam pod miastem Walencyją dostałem się do niewoli angielskiej - w Anglii przymuszono mnie służyć takoż w woysku gdzie w regimencie de Nateville służyłem lat 6 /.../ dni 98, w czasie tej służby byłem z woyskiem angielskim w Hiszpanii, w Sycylii, w Ameryce Północnej w /.../ Kanadzie, w niewoli Południowych Amerykanów byłem przez ośm miesięcy potem znów do wojska angielskiego dostałem się -
w tym roku gdy wszystkich Polaków uwolniono ja dostałem dymisję z rozkazem udania sie do swego kraju -
wysiadłem w Koohawen (Cuxhaven) w Niemczech z okrętu a od rosyjskiego naczelnika w Hamburgu dostaliśmy paszport razem z mym kolegą /.../ teraz życzyłbym udać się do miejsca mego urodzenia do wsi Wizayny.
Więcej nie mam nic /.../ i protokoł niniejszy podpisuję
xxx Mateusz Macholitz

______________________________
Ciąg dalszy dokumentu jutro

_________________
O Francyo...
Gdzie zmarzły biegun, strefy płomieniste,
Tagus, Kon, Tyber toczą swe potoki,
Gdzie strony Wołgi, bory jej cieniste,
Gdzie szczyt gmachów egipskich przebija obłoki,
Walczących za cię, sępom zostawione,
Sterczą Polaków kości rozrzucone....

UU ciekawe pierwszy raz spotykam się z taką kategorią ! Według mnie najlepiej by było gdybyś kontynuował to teraz ale każdy ma swój czas... czekam.

Ciąg dalszy dokumentu:

2, Stanisław Turski
rodziłem się w mieście Czyżewie obwodzie ostrołęckim mam lat 31, w roku 1804 z Legią Generała Dąbrowskiego, byłem we Włoszech tam wzięty byłem w niewole angielską /.../ w woysku w Regimencie de Valeville służyłem lat 10 dni 81, w czasie mej służby byłem w Hiszpanii, w Sycylii, w Ameryce Północnej, w Kanadzie, w Ameryce Południowej, gdzie po dwa razy w niewoli się znajdowałem.
W tym roku razem z innymi żołnierzami polskimi zostałem uwolniony od służby i razem z powyższym żołnierzem za jednym paszportem powróciliśmy -
Życzyłbym sobie /.../ tym województwie. Teraz chcę udać się do miasta Czyżewa -
xxx Stanisław Turski

___________________________

W innym piśmie prezes województwa płockiego Florian Kobyliński informuje Komisję Spraw Wewnętrznych i Policji w Warszawie, że wydane zostały paszporty obu żołnierzom, którzy udali się do swoich rodzinnych miejscowości.

_________________
O Francyo...
Gdzie zmarzły biegun, strefy płomieniste,
Tagus, Kon, Tyber toczą swe potoki,
Gdzie strony Wołgi, bory jej cieniste,
Gdzie szczyt gmachów egipskich przebija obłoki,
Walczących za cię, sępom zostawione,
Sterczą Polaków kości rozrzucone....

Oświadczenie żołnierzy złożone dla Komisji Wojewódzkiej Płockiej 31 XII 1816.

_________________
O Francyo...
Gdzie zmarzły biegun, strefy płomieniste,
Tagus, Kon, Tyber toczą swe potoki,
Gdzie strony Wołgi, bory jej cieniste,
Gdzie szczyt gmachów egipskich przebija obłoki,
Walczących za cię, sępom zostawione,
Sterczą Polaków kości rozrzucone....

Pismo Prezesa Kom. Woj. Płockiej Floriana Kobylińskiego do KRzSWiD.

_________________
O Francyo...
Gdzie zmarzły biegun, strefy płomieniste,
Tagus, Kon, Tyber toczą swe potoki,
Gdzie strony Wołgi, bory jej cieniste,
Gdzie szczyt gmachów egipskich przebija obłoki,
Walczących za cię, sępom zostawione,
Sterczą Polaków kości rozrzucone....

Niezwykle ciekawe - a losy obydwu wojaków conajmniej na dobrą powieść.

Zgadzam się !

Dokładnie. Jakby puścić wodze wyobraźni można ujrzeć takiego żołnierza w zniszczonym mundurze powracającego po latach tułaczki do rodzinnej miejscowości, spotkanie z rodziną, opowieści o tym co widział i przeżył...
Szkoda, że setki, tysiące takich historii na zawsze przepadły w pomroce dziejów...

_________________
O Francyo...
Gdzie zmarzły biegun, strefy płomieniste,
Tagus, Kon, Tyber toczą swe potoki,
Gdzie strony Wołgi, bory jej cieniste,
Gdzie szczyt gmachów egipskich przebija obłoki,
Walczących za cię, sępom zostawione,
Sterczą Polaków kości rozrzucone....

Dokładnie. Jakby puścić wodze wyobraźni można ujrzeć takiego żołnierza w zniszczonym mundurze powracającego po latach tułaczki do rodzinnej miejscowości, spotkanie z rodziną, opowieści o tym co widział i przeżył...



Tak ! Nie tylko książka ale nawet film ! W pięknej obsadzie mógłby zostać ukochany jak Jack Sparrow itp , itd. w końcu takie fabuły często spotykają się z wielką oglądalnością !

Szkoda, że setki, tysiące takich historii na zawsze przepadły w pomroce dziejów...[/quote]


Cóż niestety przez ludzkie spory i inne rzeczy a także zmiany jakie wyrządził czas wiele takich ciekawych kronik , listów itp. przepadło ale wciąż znajdujemy nowe.

Zapomniałem dodać, że prawidłowa nazwa angielskiego regimentu, w którym służyli obaj żołnierze do oczywiście regiment De Watteville

_________________
O Francyo...
Gdzie zmarzły biegun, strefy płomieniste,
Tagus, Kon, Tyber toczą swe potoki,
Gdzie strony Wołgi, bory jej cieniste,
Gdzie szczyt gmachów egipskich przebija obłoki,
Walczących za cię, sępom zostawione,
Sterczą Polaków kości rozrzucone....