O sprawie tej pisze J. Czubaty w Zasadzie dwóch sumień. Ale nie podaje szczegółów co do zarzutów, opisuje natomiast jak ostro protestował Branicki

Mogę uznać odpowiedź Lasalle'a z małym zastrzeżeniem, że nie był właścicielem ("inhaber" to w armii cesarskiej), a szefem pułku.

ks. Józef nie odmówił przyjęcia stopnia generała lejtnanta (11.12.1796, w 1806-07 nie wiem czy został skreślony bez swej wiedzy z listy generałów czy załatwiono oficjalne zwolnienie) i szefostwa Kazańskiego Kirasjerskiego Pułku (11.12.1796-20.04.1797). Jako, że nie wyjechał do Rosji, zaszczyty te należy traktować jako honorowe i próbę przeciągnięcia go na rosyjską stronę. Pamiętajmy, że był to czas zwalniania polskich jeńców (w tym Kościuszki), zwrotu majątków czy tworzenia pułków: Konno-polskiego i Tatarsko-litewskiego. Do tego dochodziły osobiste sprawy księcia Józefa w zaborze rosyjskim związane chociażby ze spadkiem po królu Stanisławie Auguście Poniatowskim.

- Подмазо А. А., Шефы и командиры регулярных полков русской армии (1796-1825)
- tenże, Командный состав российской регулярной армии 1796-1855 гг. (шефы и командиры полков, командиры бригад и начальники дивизий)
- do tego jeszcze któryś spis rosyjskich generałów tego czasu, ale nie mogę go namierzyć w zasobach.

Przekazuję sztafetę pytań.

Pozdrawiam

Andrzej Pochodaj

_________________
---
NAPOLEON I BONAPARTE oczami Polaków : pamiętniki, dzienniki, relacje, listy >>>
Legenda Napoleona I Bonaparte w kulturze polskiego romantyzmu >>>

Dziękuję. Użyłem słowa właściciel w ślad za Askenazym i dlatego wstawiłem je w cudzysłów, gdyż nie chodzi o własność w znaczeniu prawno-rzeczowym. Biografia Askenazego, mimo swoich mankamentów z dzisiejszego punktu widzenia, byłą pierwszą naukową biografią ks. Józefa, po latach panegirycznych pepinianów, mów pochwalnych i pogrzebowych, pieśni w stylu Jozefad itp. Doczekała się 7 wydań oraz reprintu i pozostaje jedną z edytorsko najpiękniejszych polskich książek napoleońskich, mając na uwadze zwłaszcza 3-e wydanie rocznicowe, zaoferowane w kilku wersjach zdobionej płóciennej oprawy wydawniczej (wersja z lipskim pomnikiem, wersja z portretem w owalu w różnych odcienie jasnego płótna) oraz w broszurze.

Idąc tropem stosunków polsko - rosyjskich, mamy teraz inny stosunek. W Wilnie w 1812 r. car Aleksander poznał Polkę uchodzącą wówczaS za gwiazdę tamtejszego towarzystwa. Jak się nazywała (imię i nazwisko) oraz jak dalej potoczyła się ta znajomość?

Co do poprzedniego pytania, to nie chodzi o to jak napisał to Askenazy, ale jak ta funkcja się nazywała faktycznie. W RzON czy w Rosji był to szef. W Cesarstwie inhaber, co w przekładzie oznacza "właściciel". Nieco inną też sprawowali rolę.

Co do dam w Wilnie, to było ich tam latem 1812 r. sporo, bo tylko odrobinę wcześniej bawił tam przez jakiś czas car Aleksander I z dworem. A więc towarzystwo z guberni zachodnich ciągnęło do dawnej stoli W. Ks. Litewskiego. O Kunegundę Białopiotrowiczową z ks. Giedroyciów zapewne nie chodzi, bo tą Napoleon być może poznał znacznie wcześniej w salonie Józefiny w Paryżu.

Podejrzewam, że masz na myśli Zofię Wiktorię hr. de Choiseul-Gouffier z Tyzenhauzów (1790-1878), której krótką biografię przytoczę za moją książką: litewska arystokratka, skoligacona z Potockimi i Radziwiłłami. W pocz. XIX w. uznawana w Wilnie za „królową piękności” (zwaną też „Litewską Venus”). Znana z zamiłowania i propagowania wszystkiego co było "à la Grecque". Wiosną 1812 r. poznała cara Aleksandra I i zaliczona została jako „freulein” (dama dworu) do świty Elżbiety Aleksiejewnej (żony cara) i Marii Fiodorowny (matki cara) z prawem noszenia brylantowej cyfry z carskim monogramem. Ale latem tegoż roku zadurzyła się w osobistym sekretarzu Napoleona – Lorge d'Ideville, który faktycznie zajmował się wywiadem. W 1812 r. jej ojciec Ignacy był członkiem Rządu Tymczasowego Wlk. Ks. Lit., brat Konstanty został pułkownikiem i wystawiał pułk piechoty, a brat Rudolf tworzył litewską artylerię konną. Dopiero po 1813 r. zmieniła orientację na wyraźnie proaleksandryjską, co widoczne jest w jej pamiętnikach. Jedna z pierwszych pisarek na Litwie i autorka pamiętników z początku XIX w. Znała wiele postaci, jak Kutuzow czy Aleksander Dumas. Przyjaciółka i admiratorka Aleksandra I, który był ojcem chrzestnym jej syna Aleksandra ze związku z synem francuskiego dyplomaty Augusta hr. de Choiseul-Gouffier, para Francji i członka honorowego Uniwersytetu Wileńskiego w 1808 r. Po rozwodzie wyszła za mąż za gen. A. N. Bachmietiewa, z którym zamieszkała na Podolu, a następnie w Odessie i Kiszyniowie. Pozostawiła interesujące spisane po francusku i wydane we Francji (de Choiseul-Gouffier, née Ctesse de Tisenhaus, Réminiscences sur l'empereur Alexandre Ier et sur l'empereur Napoléon Ier, Paris 1862).

Czy dobrze się domyślam? Urodę dam, zwłaszcza na podstawie przekazów ikonograficznych, często trudno oceniać

Pozdrawiam

Andrzej Pochodaj

_________________
---
NAPOLEON I BONAPARTE oczami Polaków : pamiętniki, dzienniki, relacje, listy >>>
Legenda Napoleona I Bonaparte w kulturze polskiego romantyzmu >>>

Może zbyt ogólne pytanie ale chciałem zasugerować, że to była relacja ... hm ... bliższa, nie podpowiadając zbyt dużo. Andrzeju, chodzi o inną panią, też dużej urody ....

Cóż, tak to jest jak się nie czyta ze zrozumieniem Zamiast o Aleksandrze myślałem o Napoleonie.

Szczerze mówiąc nie za bardzo kojarzę panny. Mogła to być Grabowska, Białogórska, Giedroyćówna, ale coś mi się tłucze po głowie, że to hr. Morikoni. Bliższych szczegółów nie znam. Musiałbym poszukać we wspomnieniach Tyzenhausowej.

Pozdrawiam

Andrzej Pochodaj

_________________
---
NAPOLEON I BONAPARTE oczami Polaków : pamiętniki, dzienniki, relacje, listy >>>
Legenda Napoleona I Bonaparte w kulturze polskiego romantyzmu >>>

Pani miała polskie nazwisko, z typową końcówką i nie trzeba sięgać do wspomnień. Przypuszczam, że masz tę książę.

Pewnie nie chodzi o zdarzenie z panią Urbanowiczową, o czym wspomina generał Bernackij w swych pamiętnikach z 1812 r.? A było to tak:

W czasie podróży po Litwie (pod koniec maja), pewnego dnia car postanowił przejść się sam nieco i trafił do dworku Urbanowiczów w Powidokach. "Młoda i nadobna" pani domu, nie wiedząc z kim ma do czynienia, poczęstowała go kawą w odpowiedzi na prośbę o szklankę wody. Nieznany oficer zapytał się ją czy nie chciałaby być na balu wydawanym 24 czerwca przez Benningsena w Zatorzu pod Wilnem. Car pożegnał się incognito z gospodynią. Na początku czerwca Urbanowiczowie otrzymali zaproszenie na bal, z którego skorzystali. Pani Urbanowiczowa na próżno wypatrywała "młodego oficera" do godziny 9-ej, kiedy to ukazał się car rozpoczynając bal polonezem z panią Benningsenową. Polska szlachcianka bacznie przyglądała się carowi rozpoznając w nim owego nieznajomego. W końcu ich spojrzenia się spotkały, a cesarz skierował ku niej kroki i skłoniwszy się rzekł: "Jeszcze raz dziękuję za doskonałą kawę i gościnność i przypominam obietnicę przetańczenia ze mną poloneza". Informację taką podaje Władysław Zahorski w przypisie do "Pamiętników dra Józefa Franka", t. III.

W pobieżnym co prawda przeglądzie kilku publikacji oraz pamiętników dotyczących 1812 roku na Litwie i w Wilnie nic więcej nie rzuciło mi się w oczy. Jeśli nie trafiłem, to ciekaw jestem o jaką pannę chodzi.

Pozdrawiam

Andrzej Pochodaj

_________________
---
NAPOLEON I BONAPARTE oczami Polaków : pamiętniki, dzienniki, relacje, listy >>>
Legenda Napoleona I Bonaparte w kulturze polskiego romantyzmu >>>

To inna pani. Znalazłem ją w biografii, nie w pamiętniku.

Swoją drogą, to dobrze, że Andrzej strzela. Możemy się więcej dowiedzieć

Jeśli to informacja z biografii Aleksandra I, to nie mam. Tym samym bez szansy na znalezienie. Rozkładam ręce. Może ktoś inny?

Pozdrawiam

Andrzej Pochodaj

_________________
---
NAPOLEON I BONAPARTE oczami Polaków : pamiętniki, dzienniki, relacje, listy >>>
Legenda Napoleona I Bonaparte w kulturze polskiego romantyzmu >>>