|
Witam,
chciałbym poruszyć kwestię, jak w tytule postu, i ciekawi mnie, czy ktoś może przedstawić odmienną argumentację.
W wielu publikacjach dotyczących kawalerii Księstwa Warszawskiego pokutują informacje o jej szczególnej specyfice, odmienności czy wręcz innowacyjności w stosunku do innych kawalerii tego czasu, polegające na stosowaniu systemu trójkowego i trójplutonowej organizacji szwadronu. Sądzę, że z tą innowacyjnością i odmiennością nie do końca to jest prawdą, co postaram się udowodnić. Zacznę od trójplutonowej organizacji szwadronu.
We fryderycjańskich regulaminach pruskiej kawalerii, które stały się wzorem dla regulaminów kawalerii innych armii europejskich II poł. XVIII w., mamy do czynienia z 4 plutonami w szwadronie. Podobnie było z regulaminami dla jazdy RzON, znanymi Różnieckiemu i wielu innym oficerom jazdy Księstwa Warszawskiego. Aleksander Różniecki od czasów legionowych zalecał oficerom jazdy lektury, wśród których znajdowały się dzieła m. in. de Melforta (Traité sur la cavalerie, 1776) i de La Balme (Éléments de tactique pour la cavalerie, 1777), które stały się podstawą dla przygotowania regulaminu francuskiego. Podobnie jest z pracą Ch.-E. Warnerego (Remarks on cavalry, 1798). Autorzy ci opisują manewry szwadronów 4-plutonowych. Polskie pułki w służbie francuskiej formowane były według etatów francuskich zgodnych z ich regulaminami taktycznymi. W wielu relacjach polscy oficerowie tego czasu wspominają, że manewrowanie polskich szwadronów i pułków, poza drobnymi szczegółami, było w zasadzie takie samo jak francuskie. Co również potwierdzałoby stosowanie systemu 4-plutonowego. Wprowadzenie systemu 3-plutonowego powodowałoby inny sposób manewrowania szwadronami, co wywoływałoby niepotrzebne zamieszanie, komplikacje i problemy we współdziałaniu z kawalerią sojuszniczą. Jaki więc byłby sens w zmianie systemu 4-plutonowego na 3-plutonowy? Nie znajduję uzasadnienia i wytłumaczenia. Sądzę więc, że pozostano przy systemie 4-plutonowym i takiż stosowano.
Skąd więc się wzięły owe 3 plutony w kompanii?
Zgodnie z regulaminem Exerzierreglement für die Kavallerie [Uebanderungen und Berordnungen bei dem Preussischen Kavalleriedienst / Vorschriften über die Dienst der Kavallerie von 13 April 1788] szwadrony pruskiej kawalerii w czasie pokoju miały trzy plutony w pełnym składzie, a czwarty skadrowany. Sądzę, że w jeździe Księstwa Warszawskiego było podobnie. Zwłaszcza od chwili wprowadzenia nowych etatów w 1810 r. Skład kadry kompanii jazdy był w nim praktycznie taki sam jak w kawalerii francuskiej. Wskazywałoby to, że kompania miała się składać na etacie wojennym z 4 plutonów/półplutonów po 12 rot każda. Potwierdzać by to mogła także liczba 20 rekrutów wcielonych do każdej kompanii jazdy przed kampanią 1812 i osiągnięcie etatów szwadronu manewrowego zgodnych z regulaminami francuskimi. Z czterema plutonami w szwadronie mamy do czynienia także w Przepisach dla jazdy napisanych przez Dwernickiego (opublikowanych w 1815), a będących sumą doświadczeń z jednej strony, a z drugiej niemalże kopią regulaminu rosyjskiego z 1812, będącego z kolei w zasadzie kopią wcześniejszego regulaminu francuskiego.
Z góry uprzedzam, że w chwili obecnej nie mam dostępu do moich zbiorów, a więc trudno mi będzie uczestniczyć w pełni merytorycznej dyskusji podpartej wskazówkami bibliograficznymi.
Pozdrawiam - Andrzej Pochodaj
|
Zaloguj
Zarejestruj
FAQ
