Zdobycie Zamościa w roku 1809

Kampanja polsko-austrjacka w r. 1809, zrodzona z rachub politycznych, pomyślana jako przemarsz zbrojny, mający „unieszkodliwić” polaków, jako epizod na drodze do pozyskania Prus i Rosji, do stworzenia przeciw napoleońskiej koalicji; przez Napoleona lekceważona całkowicie, kampanja ta, od chwili opuszczenia Warszawy po bitwie raszyńskiej, była w swym charakterze strategicznym walką o Wisłę. Opanowanie przez austrjaków prawego brzegu Wisły środkowej w jakimkolwiek punkcie, pozwalającym na przerzucenie znaczniejszej ilości wojsk, zadecydowały o losie armji polskiej, stojącej w ostatnich dniach kwietnia na linji Narwi między Serockiem a Modlinem.

Stąd lekkomyślna wyprawa gen. Mohra na zdobycie Pragi, zakończona porażką grochowską w dniu 26 kwietnia, oraz również niefortunna impreza gen. Schaurotha pod Górą Kalwarją. Na odwrót, owładnięcie ze strony polskiej lewym brzegiem Wisły górnej wraz z jej przeprawą pod Sandomierzem, groził o przerwaniem komunikacji arcyxięcia z Galicją i odcięciem armji austrjackiej od podstawy operacyjnej.

Augustyn Cichowicz, Zdobycie Zamościa w roku 1809