Nasza księgarnia

Maximilien Sébastien Foy (1775-1825)

Opublikowano w Słynni dowódcy

Naznaczony przez Napoleona jako należący do nowego pokolenia marszałków, Foy był jednym z najbardziej utalentowanych i walecznych spośród niżej postawionych dowódców. Pół-Anglik ze strony matki, poszedł w ślady ojca, wstępując do francuskiej armii. W 1792 został oficerem artylerii. W 1794 aresztowano go za krytykę ekstremizmu rządu. Przeciwstawiał się powstaniu Konsulatu, jak i Cesarstwa. Zdobył uznanie, walcząc w Hiszpanii. Został ranny, dowodząc pod Vimeiro rezerwą artylerii. W listopadzie 1808 został generałem brygady. Dowodził brygadą w 1809 pod Corunną, walczył pod Busacco w 1810, gdzie otrzymał ranę. Został wysłany przez Massenę, aby poinformować Napoleona o sytuacji francuskiej na Półwyspie. Mianowany osobiście przez Napoleona generałem dywizji, wrócił do Hiszpanii. Tam dowodził 1. Dywizją Armii Portugalii pod Salamanką. Został pokonany pod Garcia Hernandez, gdzie osłaniał odwrót. W bitwie pod Orthez (1814), szrapnel trafił go w ramię.
W 1815 przyłączył się do Napoleona, a w maju tego roku został mianowany hrabią. Gdy kierował 9. Dywizję kierunku farmy Hougoumont pod Waterloo, został ranny w ramię. W 1819 zaangażował się w politykę, jako liberalny poseł. Wellington stwierdził, że "Foy sprawował się lepiej w parlamencie, niż w armii". Cieszył się dobrą reputacją i wysoką popularnością. Jego karierę polityczną i pisarską (spisywał historię wojny w Hiszpanii) przerwała nagła śmierć na chorobę serca, w wieku zaledwie 50 lat.
Wellington często wspominał osobliwy fakt - będąc w Hiszpanii, Foy pożyczał od Brytyjczyków angielskie gazety. Wellington obawiał się, że w ten sposób Francuzi zyskują informacje o Anglii, więc spytał Foya o powód. Ten wyjaśnił, że sprawdzał stan swoich inwestycji na angielskiej giełdzie! Osiągnięto kompromis - Foy mógł otrzymać wiadomości o jego akcjach kiedy chciał, jednak nie wolno mu było czytać wiadomości.

Tekst za: Philip Haythornthwaite, Napoleon's Commanders (2) - 1809-1815
Tłumaczenie: Oudinot