Stan polityczny Księstwa Warszawskiego

W skutek wojny z Austrją w r. 1809, przybyło Księztwu Warszawskiemu, które wówczas posiadało zaledwie tysiąc mil kwadratowych i przeszło dwa miliony ludności — drugie tyle mil kwadratowych z ludnością półtora milionową; razem więc miało Księztwo blizko dwa tysiące mil kwadratowych i do czterech milionów ludności.

Stan administracyjny Księztwa nabrał większej siły, podatki większe umożliwiły powiększenie armji do sześćdziesięciu tysięcy. Na inne wydatki szły dochody z połowy soli wielickiej. Nie zły rządzca Fryderyk August i dobrane ministerjum złożone z Stanisława Potockiego, ks. Józefa Poniatowskiego, Łubieńskiego, Matuszewicza Tadeusza i Ignacego Sobolewskiego ‒ sprawili, że pomimo wysileń wojennych i zaprowadzonego systemu kontynentalnego — przemysł i dobrobyt poczęły się podnosić. Rósł zapał w ludności Księztwa, naród czuł się coraz więcej w sile i nie taił się z nadzieją blizkiej wojny z caratem moskiewskim. Nie mógł car znieść pod bokiem rozwoju życia politycznego Polaków w zupełnie innej formie, niż tego sobie życzył zmysł polityki moskiewskiej. W tym małym zarodku Polski widząc zgubę dla swego państwa, użył car wszelkich sprężyn do zniszczenia tegoż.

Bronisław Zamorski, Stan polityczny Księstwa Warszawskiego w roku 1812